Baba mie łokradała

Na wiosna, tak jus bliży maja, kej launa mi sie poprawio, bo dni robiom sie coroz duksze, a klara blynduje w ślypia, biera psa mit i szwyndom sie z nim po moich ulubionych dzielnicach. Włażymy w kożdo dziura, w kożdy plac, ajnfart i tak po prowdzie, badomy kaj sie co zmiyniło po zimie. Mój pies bardzo lubi woniać i czynsto markuje… yyy… ptfu… leje kaj popadnie. Czasami tysz narobi na środku drogi, ale sprzontom po nim, bo niy ma mie gańba. Zowdy nosza w kapsie tytki i nylon bojtle. To przeca mój pies, a jo jes wychowany tak, że ordnung muss sein.

Roz, w gorko niydziela jak sie przypominom, szpacyrowali my z Szamanym po Krajcoku. I łod tego łażynio pić nom sie zachciało. Wleźli my cuzamyn do sklepu coby kupić bruaza i zelter, ale ekspediyntka nos wyprosiła. Kule, pomyślołch sie, może jak zrobia larmo, to nos wpuści nazot? Ale niy wpuściła nos, a jo niy zrobiłch larma, bo na drzwiach stoła dupno tabliczka: Psów wprowadzać nie wolno! Spytołch sie ino z ciekawości: Pani, to co jo mom zrobić? Przypnij pan psa ketom do gelendra i fertig. O, niy! Jo Szamana nigdy niy przypinom, bo to jes rasowy pies, z medalami i boja sie, żeby go ftoś niy zahabił. Poszli my dalij. I kole Apteki pod Matką Boską znaloz sie gyszeft, kaj dziołszka łotwarła przed nami drzwi. Entliś, pomyślołch i zamówiłch brałza, a dla psa niygazowany zelter. Dziołszka miała richtig dobre serce, bo zawołała nos na zaplecze, kaj narychtowała miska, do keryj naloła zimny wody z kokotka. Napił sie trocha tyn mój czorny labrador i łod razu zaczon wachlować łogonym. Smakowało mu. Jak już wypił cołko woda, wziołech smycz i wylozłech z nim na sklep. Musiołch chyba wyglondać na gyszeftmana, bo klient kery stoł przy ladzie, podloz do mie i zaczon godać:

  • Szefie, mocie, mocie, weźcie te pjondze, bo mie całego czynsie, musza, musza sie gibko szluknonć piwa.
  • Ale jo sam niy sprzedowom! – próbowołch sie tumaczyć.
  • Niy szkodzi, biercie i dejcie mi efner.
  • Ale sam niy można pić alkoholu.
  • Szefie, jo sie cały czynsa, jo musza!

Żol mi sie zrobiyło boroka, bo richtig go telepało, a do tego na rynkach mioł resztki malty, jakby sie niy umył po robocie. Nic, pedziołch sie w duchu i podloz żech do kulszranku, wyciongnołch zimny bier i łotwarch go kluczym. Poczym wraźiłch mu do rynki bronzowo flaszka z napojem bogów, a łon zrobił dość dupnego szluka. Widać boło, że spragniony boł, chepnoł sie tysz, ale tak z kulturom. Jak wychylił flaszka, z ulgom pedzioł – aże lepij. W tym samym momencie przyszła ekspedientka, keryj dołech te jego klepoki za piwo, a łona sie go ofyn spytała – smakowało? Ja! – łodpowiedzioł, bo chyba sie znali. Późnij wyloz przed gyszeft, stanoł sie na schodach, wyciongnoł paczka cygaret, wsunoł jedna do gymby i spytoł sie mie: mosz łogiyń? Niy kurza – pedziołch mu i łotwar żech sie ta brauza, a mój pies legnoł sie na zimnych kachelkach delowki. Dupny boł tyn synek. Zadziorny mioł cyferblat jakby zarozki chcioł komuś ściulać. Czorno lederjakla dobrze na nim leżała, ale musiało mu być fest gorko, bo pot loł sie z niego strumiyniami. Łodezwoł sie do mie.

  • Bydzie dzisoj Carrefour łotwarty na akaesie?
  • Ja, bo dziś jest roboczo niedziela.
  • Ida sie telewizor wzionć, bo baba mie łokradła i niy mom na co paczeć.
  • No, ale to z buta ciśniesz? To bydzie, tak, z dwa kilosy, a trocha hica jest. Weź sie taksa. – poradziłch mu.

Spojrzoł sie na mie jak na ciula.

Fajnie, żeś sie łoblyk. Ty sie upieczesz w tyj czornyj skórze. – pedziała mu ekspedientka.

Trocha sie znerwowoł, ale niy na nos, ino chyba na cołki świat. Zaś sie krzywo spojrzoł jakby chcioł mi zajebać kelnia w lampa i zaciongnoł sie cygaretom, ale tak fest mocno, aż go porzydusiło. Charknoł.

  • Kurwa, przyłaża wczorej z roboty do dom, styrany w chuj, bo robia na budowie i sie myśla, fajnie sie legna na wersalce i sie telewizor puszcza, a tu pacza, telewizora niy ma. Dzownia do nij, żeby jej nazdać i sie pytom: coś ty pito zrobiła z moim telwizorym?, a łona mi pado: wziołach sie bo był mój. Jak to twój? – rycza do suchawki, a łona mi pado: to na co jo sie skłodała, było moje, badnij sie czego ci jeszcze brakuje. Pacza po miyszkaniu, a tam czajnika elektrycznego brakuje, malaksera i innych ciulstw. Jak żech to badnoł, to mie w żołondku ścisło. Niy wyczymołch, kupiłch pora piwek i żech sie najeboł z tyj rozpaczy. Dzisioj rano wstołch i żech sie pedzioł, że ida sie kupić telewizor. Moga niy?
  • No, toć, że możesz. Ino sie weź taksa tam i nazot.

Zaś sie na mie krzywo spojrzoł.

Poć Szaman, idymy – łodezwołch sie do mojego psa i majtnoł żech go smyczom. Podziynkowołch dziołszcze za woda i za gościna przede wszyskim. Wyleźli my ze sklepu i poszoli w kierunku pól, coby jak nojszybcij znolyź sie na Bytkowie. Spojrzoł żech sie jeszcze do zadku, ciekaw byłech, wzioł taksa eli niy? A łon paczoł dalij na mie jak na ciula, a som ciulym był, bo go baba łokradła.

 

538549_403525302999135_923342260_n.jpg

Reklamy

Fojer

Pod dziesiyncio piyntrowym blokiym stoi ławka. Wele ławki szpilplac. Siedzymy na łoparciu. Jo, Markus i jeszcze jedyn kumpel. A łon stoi, bo to łon mo problym.

— Zrobiemy fojer na banie, bo jo sie powoli byda żegnoł.

— Z kim?

— No, z wami.

— Co ty dupisz za alajny?

— Hajtom sie i jus niy byda karlusym jak wy. Styknie.

— Coś sie zakochoł pieronie?

— Ja, chyba ja.

— No, to chyba czy ja?

— Ja, zakochoł żech sie.

— I scesz nom pedzieć szlus?

— Ja, to znaczy, niy.

— Te, słyszys sie co ty godosz?

— Chca sie ustatkować.

— Jo cie rozumia, ale możes sie ustatkować i niy żegnać sie z kolygami.

— Ja, ale wiysz jak to jes, nowy etap w życiu…

— Nowy etap w kerym nos niy ma. Te, słyszeliście?

— Niy, niy do końca.

— Chces suchać baby, a niy kolegów, pra?

— Chca założyć rodzina.

— I gut, ale kolegów zowżdy warto mieć.

— Ja, ale…

— Suchej, pszajesz tyj swoij libscie?

— Ja… to znaczy… łona czasami… jo ij czasami niy rozumia.

— Po jakiymu?

— No, łona czasym mi godo, że źle sie tukej czuje u nos.

— Przestoń.

— Pora lot tymu przyjechała ze wsi, z kieleckiego, na studia.

— To chyba zdonżyła się jus przyzwyczaić pra?

— Hmm… niy za bardzo. Mierzi jom tyn ksynżycowy landszaft. Godo, że niy ma kaj iść nad woda, do lasu, na łonka, na pole.

(śmieje sie) No na pole niy ma, bo u nos sie wyłazi na plac abo na dwór.

— Ja, ale, wiysz jake som baby. A tak po prowdzie, to łona mie cołki czos poprawio i jak jo godom, to łona mi pado – mów normalnie, mów ładnie.

— I ty sces z niom wyczmać bez cołkie życie?

(marszczy sie) No…

— Chopie, łona zatruwo w tobie to, coś wyssoł z mlykiem matki. Łona sce z ciebie wyciepnonć cołkie te dziedzictwo kere żeś dostoł w doma łod starych. Chopie, ty sie zastanów z kim ty sie hajtosz. Markus ić ino do żabki, kup cztery piwa, boch się wkurwił.

Daja Markusowi gelt i idzie.

Słychać larmo łod dzieci.

(myśli) Som jus niy wiym.

— Kaj tyn fojer scesz robić?

— Na ewybary.

— Tam na banie?

— Ja, na beszongu.

— Wuszty mosz?

— Ja, nawet wino swojskie żech upyndził.

Wartko Markus s flaszkami jes nazot. Biera fojercojg i łotwierom. Frup leci pod niebo. Im wszystkim tysz łotwierom, bo te ćmory pierońskie nigdy sie niy nauczom mynskich czynności. Robia szluka i wkłodom kciuk do flaszki, coby gaz niy pitoł.

— Chopie, zwonzek baby i chopa niy polego na tym, coby kogoś zmiyniać. Jo rozumia, że jak chop na przykład dżisto przy babie, jak capi łod niego potym, jak ciepie zokami po izbie kaj popadnie, jak wali mu z ryja abo na łodwrót, jak babie wali z afy, baba jes pieronie flejtuchym takim, że łazi bródno bez cołki tydzień, to z tym sie można miyndzy sobom dogadać. Ale ty żeś sie urodzioł na Ślonsku i wychowołś sie w tradycyjnyj, ślonskij rodzinie i to jus zowżdy w tobie łostanie i tego sie niy do zmienić. Rozumisz? Niy do!

— Ale…

— Twoje myśli zowżdy bydom ślonskie, zowżdy bydziesz przeklinoł po ślonsku i nawet jak sie sformatujesz do Poloka i będziesz mówił poprawną polszczyzną, to jak sie wkurwisz na gorola, zowżdy nazdosz mu po naszymu. Pra chopcy?

Kiwajom gowami że ja. Cisza. Biera dupnego szluka, ale tak dupnego, że we środku jus nic nie łostaje. Szuminy wylewom na borsztajn. Flaszka kłada za ławka. Łoni tys wychylajom srogim haustym do dna.

— Ach, pieronie…

— To co idymy na tyn fojer?

(myśli) Hmm, toś mi teroz klina wbioł. Łodechciało mi sie tyj fojery.

— Ale dziołchy ci sie niy łodechaciało?

— Niy.

— To gut.

— Ino, że łona kozała mi iś na studia, na politechnika.

— A pojakiymu? Przeca tyś jes elektryk, ty dobrze zarobiosz.

— Bo godo, że z synkiem kery mo studia, to można sie ło czymś pogodać. I tysz mi godo, że na studiach przestana godać po naszymu.

— Markus, leć no jesce do Żabki, weź piyńć, bo terozki to żech sie fest wkurwił, asz mi ciśniynie skoczyło. Aha, weź te flaszki mit ze sobom, bydzie tonij.

Markus biere gelt, flaszki i leci. Za pora minut jes nazot. Zaś musza im łotwiyrać browar fojercojgiem, bo to sie pieronie nigdy niy nauczom mynskich czynności. Szczylom frupym, biera dupnego szluka, tak że widza ino niebieskie niebo i biołe chmury. Sky is the limit.

— Ach… dobre te piwo.

— Chopie, niy wiym co pedzieć. Skonś ty jom wyczas?

— W szkole my sie poznali. Miołech tam fucha, przeglond instalacji.

— I co? Łona przyszła, pedziała „Jak ładnie pan robi” i żyliście dugo i szczynśliwie?

— Niy, łona sie mie spytała czy bych ij w doma sztekdołzy niy podłonczył, bo jak mioła rymont, to malorz coś ij zdupił.

— No i?

— No i jo tam po połedniu przyszłech do nij, z tasiom, łodkrynciłch szlałbincyjerym sztekdołza, izolirbandym żech te wszyske kable połonczył jak czeba i zakrynciłch. Zicherungi tysz sprawdziłch. Sztrom załonczyłch i fetrig. Po szpilu. I łona sie ucieszoła i gelt mi wcisła do łapy, i pado że warzy mittag, i czy bych zupy niy chcioł spróbować. A woniało oberibom, to żech sie skusioł. I jedli my i godali.

— Ale chwila, godołś z niom czy…

— Na początku godołch, ale późnij mówiłem, bo żech sie kapnoł, że łona niy bardzo kapuje naszo godka. Pedziała mi, żech jes fajny synek i za pora dni zaś my sie trefili. Wiysz jak, łona jes nauczycielkom i som rozumisz, że we szkole sie niy godo…niy?

— Kaj sie niy godo? Dyć jo zowżdy godoł, pra Markus?

Markus kiwie gowom że ja i przechylo flaszka. Jo tysz przechylom i robia szluka, a późnij hepia gazym.

— Ja, ale widzisz, musiołch przystopować s naszom godkom.

— Jo ci coś powiym. Afa zaczyła ci woniać i robioł żeś wszysko żeby…

— Ach, kaj tam (śmieje sie).

Wszyscy na ławce sie śmiejom i wychylajom.

— No ja, dej pozór ino.

— No, może trocha.

— I zakochołś sie i sces terozki sie wyprzeć swojego pochodzynia, sces iś na studia i tam oduczyć sie godać. A wiys, że to jes Politechnika Ślonsko i tam tysz godajom po naszymu?

— Ty mie niy rozumisz.

— Chopuś, jo cie rozumia i to doskonale. S synkiem po studiach, to ta twoja baba sie może pokozać w towarzystwie, bo ij niy bydzie gańba, kej cie bydzie mianować inżynierym. I do tego jesce będziesz mówił poprawną polszczyzną, to jus wcale.

Cisza. Słychać ino duldanie.

— …

— Godanie po naszymu to jes pieronie łobciach w wyższych sferach. Pra? Naszo godka, to jynzyk rynsztoku, kery łod razu jak sie łodezwiesz robi s ciebie lebra, robola, bergmona, kogoś fto niy siedzi za biurkiem pod bindrym, kogoś fto niy mo łap jak pianista. Pra? Dlatego gorole chcom nos uczyć jak momy godać, bo myślom, że my som tympe ciule, kere ino nadowajom sie do hercówy przi wonglu. Som w szkołach, urzyndach i na wysokich stanowiskach, bo mianujom sie jako intylygyncja. I ty scesz do nich dołonczyć?

—…

— Skończys studia, siedniesz sie za biurkiyem i niy bydziesz umioł z nimi wyczymać. Zboczysz jake łoni majom poczucie wyższości. Jak łoni nos majom za nic. Nos Ślonzoków, co robiemy na nich łod końca wojny. Zobocysz jacy łoni som. I jesce te ich wsiórskie naleciałości, te ich zacionganie i godanie durch ino ło tym co boło na wsi we weekend. Chopie, niy wyczymies tego.

—…

— Jo ci terozki powiym ino, że tyn fojer to sie poli w twoim sercu i niy dej mu zagasnonć bez baba, bo wychowołś sie na czornym Ślonsku i tukej żeś wdychoł za bajtla ołów i kadm i tukej żeś pluł sadzom…

Łoroz.

— Chowej, chowej te flaszki…

Podjeżdżo radiowóz, wyłażom dwa gliniorze i idom w naszo strona. Chowia te flaszki kajś za siebie, ale chyba jus za późno, bo mie widzom. Przedstawiajom sie i godajom, że mieli zgłoszenie, że na szpilplacu do dzieci, ftoś pije alkohol. Niy zaprzeczom. Kożom pokozać papiyry. Godom, że niy mom. Chopcy tysz niy majom. Za spożywanie kożdy po secie. Niy ciepia sie, bo mogom mie na izba wzionć. Markus za piyrszego dyktuje im swoje dane, a łoni sprawdzają to bez krótkofalówka. W pewnym momencie zauważom jesce jedno zamknynte piwo. Biera je do łapy, podwarzom frup fojercojgiem i szczylom nim pod niebo. Robia wielkiego szluka. Gliniarz jak to widzi, wyciepuje mi flaszka z rynki, wykrynco drugo rynka i szarpie mie do auta. Pacza sie na chopców, a szczególnie na niego, co to babie uwierzył i powoli sie żegnom.

— Pamiyntej: jes żeś Ślonzokiym, możesz wszysko! Sky is the limit!

heart